داشته باشند ، وضعيّت مردم عادى كه كمترين شناخت را نسبت به آن حضرت داشتند ، معلوم است چگونه خواهد بود . 2 - عدم صداقت عباسيان موضوع ديگرى كه در اين زمينه قابل بررسى است مسأله نهضت عباسيان و ميزان توافق و همخوانى انگيزه‌ها و عملكرد آنان با شعارهايى است كه مطرح مىكردند و نيز رابطه آنان با امام صادق ( ع ) است . ممكن است گفته شود : داعيان و مبلغان بنى عباس پس از مبارزاتى طولانى عليه امويان با طرح شعار « الرضا من آل محمد » زمينه را براى حكومت اسلامى به رهبرى امام صادق ( ع ) فراهم كردند و حتى سران آنان مثل ابومسلم خراسانى و ابوسلمهء خلّال براى عينيّت بخشيدن به اين شعار با صراحت و بطور رسمى و كتبى به امام ( ع ) پيشنهاد بيعت و خلافت دادند ، ولى امام ( ع ) به آنان پاسخ ردّ داد و با پيشنهادشان با تندى برخورد كرد ، در حالى كه بهتر بود از اين فرصت استفاده كند و توان و امكانات آنان را در خدمت خود واهداف حكومت اسلامى به كار گيرد . ما نخست ، متن درخواست ابومسلم و ابوسلمه از امام صادق ( ع ) و پاسخ آن حضرت را مىآوريم سپس بااستفاده از بيانات امام ( ع ) به علت موضعگيرى منفى امام ( ع ) اشاره مىكنيم . ابومسلم درنامه‌اى به امام ( ع ) نوشت : « من مردم را به دوستى و پيروى اهل بيت فراخوانده‌ام . چنانچه به خلافت رغبت دارى با تو بيعت مىكنم . » امام ( ع ) به وى پاسخ داد : « ما انْتَ مِنْ رِجالى وَلَاالزَّمانُ زَمانى » « 1 » تو از مردان من نيستى ، زمانه نيز زمان من نيست فضل كاتب مىگويد : خدمت امام صادق ( ع ) بودم كه نامهء ابومسلم را آوردند . امام ( ع )

--> ( 1 ) - الحياة السياسيّة للامام الرضا ( ع ) ، ص 41 والامام الصادق والمذاهب الاربعة ، ج 1 ، ص 47 با اندكى اختلاف .